■ Do działań mechanicznych, nadających tkaninom walory użytkowe, należy zaliczyć: kalandrowanie, maglowanie, prasowanie i gładzenie. Procesy te wykonuje się na specjalnych urządzeniach, które na gorąco walcują tkaninę, rozciągają i poddają działaniu ciśnienia. , Celem tych zabiegów jest nadanie tkaninie gładkości, połysku oraz lekkie jej usztywnienie. Procesom tym poddaje się przede wszystkim tkaniny bawełniane i lniane. W celu nadania tkaninie tzw. miękkiego chwytu stosuje się drapanie. Drapanie rozpulchnia tkaninę i poprawia jej walory termoizolacyjne, nadając tkaninie tzw. ciepły chwyt. Drapanie może być jednostronne (barchany) lub dwustronne (flanele). Niektóre tkaniny, zwłaszcza drapane, są poddawane dodatkowo strzyżeniu i szczotkowaniu. Dzięki tym operacjom włosy na tkaninach uzyskują jednakową długość. Drapaniu, strzyżeniu i szczotkowaniu poddaje się głównie tkaniny wełniane lub wełnopodobne.
■ Do czynności fizykochemicznych, stosowanych w procesach nadawania tkaninom walorów użytkowych, należy zaliczyć dekatyzację. Proces ten polega na przepuszczaniu przez naciągniętą tkaninę pary wodnej. W wyniku dekatyzacji tkanina uzyskuje odporność na dalszą kurczliwość pod wpływem wilgoci i jest bardziej odporna na gniecenie się.
■ Niektóre, zwłaszcza lepsze gatunki tkanin bawełnianych poddaje się merceryzacji, polegającej na przeciągnięciu naprężonej tkaniny przez zimny roztwór stężonego ługu sodowego. W wyniku tego procesu tkanina uzyskuje trwały połysk. Tkaninami merceryzowanymi są np. popeliny koszulowe i batysty. Procesem częściowej merceryzacji tkaniny jej krepowanie. Polega ono na zadrukowaniu powierzchni tkaniny bawełnianej zimnym, stężonym ługiem sodowym z dodatkiem zagęstnika. Miejsca, gdzie dochodzi ług ulegają skurczeniu i na powierzchni tkaniny powstaje efekt krepowania, trwały po praniu. Tkanina tak wykończona nazywa się gofrą lub korą.
■ Większość tkanin wełnianych z przędzy zgrzebnej poddaje się folowaniu. Pod wpływem tarcia, zgniatania oraz działania gorących alkalicznych roztworów, włókna ulegają splątaniu (spilśnieniu), tworząc zbitą masę.
■ Do jednych z najważniejszych procesów należy zaliczyć wykończenie tzw. apreturą szlachetną, która nadaje tkaninie nowe właściwości użytkowe. Proces ten polega na pokryciu powierzchni tkaniny bardzo cienką warstewką żywic syntetycznych lub wypełnieniu żywicą wnętrza tkaniny. Wykończenie apreturami jest trwałe i odporne na pranie w wodzie. Wyróżnia się następujące apretury:
— usztywniające (US), stosowane do lepszych gatunków tkanin bawełnianych, wiskozowych i mieszanych,
— przeciwgniotliwe (PG) i niemnące (NM) („non-iron”), stosowane do tkanin celulozowych, zwłaszcza sztucznych,
— wodoodporne (WO), zapobiegające zwilżaniu tkanin,
— brudoodporne (PB), zwiększające odporność na zabrudzenie,
— olejoodporne (CL), uniemożliwiające plamienie tkaniny olejami,
— przeciwspilśniające i moloodporne (PM), stosowane do wykończania tkanin wełnianych,
— przeciwpillingowe (PP), stosowane do tkanin z włókien syntetycznych,
— antyelektrostatyczne trwałe (AE), obniżające zdolność elektryzowania się tkanin; powodują, że tkanina mniej się brudzi i lepiej układa,
— ognioodporne (OG), o specjalnym przeznaczeniu.
Po dokonaniu czynności wykończalniczych tkaniny poddaje się ponownie przeglądaniu, mierzeniu, nawijaniu, składaniu, oznaczaniu znakiem fabrycznym, etykietowaniu i pakowaniu.